|
องค์กรภาคีระดมสนับสนุนชุมชนให้
เริ่มวิจัยเรียนรู้เอง
ธรรมาภิบาล คือกระบวนการแก้
ความขัดแย้งและสร้างกระบวนการร่วมมือ อบต.นำสามประสาน อปท-ชุมชน-ประชาสังคม
หนุนงานท้องถิ่นต่อเนื่อง
|
ฉบับพิเศษ
สรุปประชุมองค์กรภาคีส่งเสริมธรรมาภิบาลท้องถิ่น
เมื่อวันที่
24 พ.ย.
2546 โครงการ ไลฟ์ ประเทศไทย และ ยูเอ็นดีพี
จัดประชุมหัวข้อ ภาคีส่งเสริมธรรมาภิบาลท้องถิ่น
ณ องค์การสหประชาชาติ มีผู้เข้าร่วม 126 คน
รวมผู้แทนโครงการไลฟ์อีก 12 ประเทศสรุปย่อสาระสำคัญมีดังนี้
|
Mr. J.K. Robert
England
ผู้แทน
ยูเอ็นดีพี ประจำประเทศไทย
ยูเอ็นดีพี มีโครงการ Mielleneum Development Goals
เป็นเป้าหมายทั่วโลกเพื่อแก้ปัญหา
เรื่องสำคัญแปดเรื่อง เช่น
ความยากจน เอดส์ การศึกษาพื้นฐาน ฯลฯ
โดยให้ชุมชนและท้องถิ่นเข้าร่วมในกระบวนการ
ธรรมาภิบาล
ประเทศไทยความความคืบหน้าสำเร็จเป็นตัวอย่าง อีกสามปีต่อไปนี้ ยูเอ็นดีพี
จะทำโครงการส่งเสริมธรรมาภิบาล (Responsive Good Governance) โดยมีโครงการ
ไลฟ์
ร่วมทำงานระดับรากหญ้า
|
 |
|
|
น.พ.ประเวศ วะสี
ราษฎรอาวุโส
ปัญหาความยากจนเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ...ยังขาดวามเป็นเอกภาพ
ระหว่างฝ่ายนโยบาย
ท้องถิ่นผู้ปฎิบัติ
องค์กรสนับสนุนส่วนกลาง..... ต้องพัฒนาจากฐานล่าง คือ
ชุมชนในท้องถิ่นให้เรียนรู้ วิจัยทำแผนกันเอง....
รัฐต้องเปลี่ยนรูปแบบจากการปกครองไปสู่การจัดการ การวัดผล ไม่ใช้แค่ GDP
ต้องมี GDH (Happyness -ความสุข)
|
| |
นายสมพงษ์ พัดปุย
ผู้ประสานงานโครงการ ไลฟ์
โครงการไลฟ์ ทำงานในประเทศไทยสนับสนุนชุมชนและท้องถิ่นมาสิบปี
ณ วันนี้ ชุมชนและองค์กรปกครองท้องถิ่นจะต้องกล้าเป็นอิสระ ร่วมมือกัน
สร้างสรรค์งานให้เห็นผลในท้องถิ่นของตน |
 |
 |
นายสมชาย เสียงหลาย
ผอ.สำนักพัฒนาและส่งเสริมการบริหารงานท้องถิ่น
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ต้องเผยแพร่องค์ความรู้เรื่องธรรมาภิบาลขยายไปอย่างทั่วถึง
องค์กรปกครองท้องถิ่นต้องมีทักษะในการบริหารและการจัดการควบคู่กันไป |
พท.นพ.ปริวรรต
อุดมศักดิ์
นายกเทศมนตรีตำบลปากแพรก
อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช สิ่งสำคัญที่สุดของธรรมาภิบาล คือ
การมีส่วนร่วม (participation)
และ "ฉันทามติ" (consensus) และต้องมีการบังคับใช้กฎหมาย (
rule of law) เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ
ประสิทธิผลและความยุติธรรมอย่างแท้จริง
ภาคประชาสังคมต้องมีกระบวนการตัดสินใจ นำผลจากส่วนกลางไปปฏิบัติ
...ควรให้ภาคสังคมเป็นผู้ตัดสินไม่ใช่องค์กรราชการ
ผู้บริหารท้องถิ่นต้องยอมให้มี
People Audit
หรือ การตรวจสอบโดยประชาชน ไม่ใช่เพียงการตรวจสอบจาก ศตง. เพียงอย่างเดียว |
 |
|
ดร.ไพฑูรย์ บุญวัฒน์
เลขาธิการสมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย
การปกครองระบอบประชาธิปไตยนั้นจะต้องยอมรับให้มีการปกครองท้องถิ่น
และการแทรกแซงจากภาคเอกชน ถ้าสังคมใดปฏิเสธสิ่งเหล่านี้
สังคมนั้นถือเป็นเผด็จการ ดังนั้น
ประเทศไทยต้องทำให้องค์กรเอกชนเจริญก้าวหน้าและเข้มแข็งขึ้นกว่าที่เป็นอยู่นี้ |
|
ดร.โกวิทย์
พวงงาม
ศูนย์ศึกษาและพัฒนาการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เราต้องดึงองค์กรจากทุกภาคให้เข้ามาอยู่ในเครือข่ายเดียวกัน
ทำให้เกิดความโปร่งใสในระดับประเทศ แสวงหาข้อมูลร่วมกัน
มีจิตวิญญาณของความเป็นมนุษย์
ให้หลักประกันว่าประชาชนจะได้รับผลประโยชน์โดยตรง
|
 |
|
|
คุณอาภรณ์
วงษ์สังข์
คณะ กก.สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
สังคมยังมีวิกฤตทางสังคม
อันเนื่องมาจากการพัฒนาที่ผิดทางทำให้รากฐานของสังคมอ่อนแอ ต่อไป
ควรที่จะเอาสังคมและชุมชนท้องถิ่นเป็นตัวตั้ง
หน่วยงานรัฐควรเป็นเพียงแค่ตัวสนับสนุนชุมชน
นายสมพันธ์ เตชะอธิก
สถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยขอนแก่น
จากการสำรวจมี อบต. ส่วนน้อยที่มีความพร้อมและพัฒนาได้
ส่วนใหญ่อยู่ตรงกลางที่ต้องการความช่วยเหลือมาก
จุดเน้นควรอยู่ที่ผู้บริหารองค์กรปกครองท้องถิ่น พัฒนาศักยภาพการจัดการ
หลายฝ่ายต้องช่วยเหลือกัน
นายธีรศักดิ์
พานิชยวิทย์
นายก อบต.บ้านหม้อ จ.เพชรบุรี เลขานุการสมาคม อบต.แห่งประเทศไทย
ควรมีการจับมือกันระหว่าง
องค์การการปกครองท้องถิ่น องค์กรภาคประชาชน และองค์กรประชาสังคม
ภายใต้หลักการที่ว่า ท้องถิ่นกับภาคประชาชนร่วมกัน
รัฐเป็นตัวผลักดันให้ประสบความสำเร็จ ในอนาคตจะมีเครือข่ายองค์กรร่วมในทุกจังหวัด
ดร.โกวิท
กระจ่าง
มหาวิทยาลัยบูรพา
จะต้องมีความเชื่อในประชาชนว่าสามารถคิดเอง ทำเอง และแก้ปัญหาเองได้
เน้นที่ประชาชน ชุมชน องค์กรท้องถิ่น
ภาครัฐควรเปิดโอกาสให้กับประชาชน คำตอบว่าโครงการต่างๆที่ได้ทำ สำเร็จหรือไม่
จะอยู่ที่ชุมชน
|
 |
นายอาจหาญ
ศิริพูล
เครือข่ายองค์กรท้องถิ่นไทย
เรื่องหลักคือทำให้ชุมชนเข้มแข็งโดยให้โอกาสและความเข้าใจ
รัฐควรให้ความชัดเจนในเรื่องนโยบายทั้งตัวอักษรและทางปฏิบัติ
ทำให้เกิดเอกภาพและความร่วมมือในการปฎิบัติในการปฎิบัติ
สรุปประเด็นสำคัญ
|
หลักธรรมาภิบาล
ตะวันตกมีวัฒนธรรมต่างจากเอเชีย แนวคิดหลักการธรรมาภิบาลต้องปรับปรุงให้สอดคล้องกับพื้นฐานสังคม
วัฒนธรรมของไทย เนื้อหาสำคัญ คือการมีส่วนร่วมของชุมชน ความโปร่งใส
และต้องมีการบังคับใช้กฎหมาย ( rule of law)
ที่เป็นธรรม ตรงตามเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญ ปัจจุบันการกำหนดมาตรฐานและตัวชี้วัดธรรมาภิบาลทำโดยส่วนกลาง
ท้องถิ่นยังไม่ได้มีส่วนร่วม เป็นการทำตามแบบ ราชการ
ต้องสร้างกรอบธรรมาภิบาล เพื่อให้ปฎิบัติได้จริง มีผลดีต่อท้องถิ่น
|
สิ่งที่ทำให้กระบวนการนี้เข้มแข็ง คือ การวิจัยปฏิบัติการ (Action
Research) โดยชุมชนและท้องถิ่น
ซึ่งจะทำให้ผู้วิจัยรู้และเตือนตัวเองได้ |
 |
|
|
|
การส่งเสริมความเข้มแข็งชุมชน
ประชาชนควรมีสิทธิ์ในการจัดสรรและตรวจสอบการใช้ทรัพยากรในพื้นที่และมีความรู้และจิตสำนึกในการรักษาหวงแหนทรัพยากรของตนอีกทั้งควรมีการทำ
ประชาพิจัย
ในเรื่องต่างๆ
ให้ชุมชนได้ทำแผนเป็นการสร้างกระบวนการเรียนรู้
ให้ชุมชนเข้าร่วมในการกำหนดนโยบาย
ปัจจัยสนับสนุน - ปลุกกระตุ้น ให้ชาวบ้านตั้งใจทำ มีจิตสำนึก
มีความเข้าใจร่วมกัน ไม่ติดขัดรอคอยแต่งบประมาณ
ด้านเทคนิค โครงการ/หน่วยงานนำเทคโนโลยีใหม่ๆจะเข้าสู่ชุมชน
บทบาทขององค์กรปกครองท้องถิ่น
องค์กรปกครองท้องถิ่นต้องมีทักษะในการบริหารและการจัดการควบคู่กันไป
ต้องสร้างกลไกให้ภาคประชาสังคมเข้ามามีส่วนร่วมทั้งในการกำหนดนโยบายและการจัดการ
มีการนำแผนแม่บทมาเป็นยุทธศาสตร์
ให้ท้องถิ่นมีระบบบัญชีเดียว (Green Accounting)
มีอำนาจจัดเก็บภาษีสิ่งแวดล้อมท้องถิ่นได้ (Green Tax) |
 |
บทบาทประชาสังคม และ
NGO
NGO
อยู่ใกล้ชุมชนที่สุด
จำเป็นจะต้องอยู่ฝ่ายชาวบ้านเพื่อทานกับการทำงานของภาคราชการ
ซึ่งเคยชินกับการสั่งการ บทบาท NGO คือเป็น พี่เลี้ยง
ไม่ใช่ ผู้ชี้นำ
ภาคประชาสังคมได้รับการยอมรับจากหลายฝ่ายมากกว่า ควรมีบทบาทนำในท้องถิ่น
ต้องมีกระบวนการรวบรวมข้อมูล ตัดสินใจ นำผลจากส่วนกลางไปปฏิบัติ
แต่จะต้องมีวิสัยทัศน์ร่วมกันในการตรวจสอบความโปร่งใส
ภาคประชาสังคมเป็นผู้ตัดสินไม่ใช่นายกฯ องค์กรปกครองท้องถิ่นตัดสิน
เป้าหมายประชาสังคม
คือให้ประชาชนในท้องถิ่นอยู่ดีมีสุข
การขับเคลื่อนเครือข่ายท้องถิ่น
ทั้งชุมชนและองค์กรปกครองท้องถิ่น ถูกอำนาจส่วนกลางควบคุมดูแล
ดังนั้นชุมชนและองค์กรปกครองท้องถิ่นต้องจับมือกัน
ทำให้เกิดภาพว่าประชาชนโดยตรงเป็นตัวขับเคลื่อนจะเป็นตัวขับเคลื่อนที่มีพลัง
ควรมีการให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการ
กระตุ้นให้เกิดเวทีเรียนรู้ระดับหมู่บ้าน ชุมชน หรือระดับประเทศ
ทรัพยากรที่จำเป็นสำหรับการนี้ คือ เงิน, social capital (human capital),
ความรู้
ขอให้โครงการ
LIFE
ประสานความร่วมมือ
ระหว่างองค์การการปกครองส่วนท้องถิ่นกับองค์กรภาคประชาชนให้ทำงานไปในทิศทางเดียวกัน
ในอนาคตจะมีเครือข่ายองค์กรร่วมในทุกจังหวัด
โดยองค์การการปกครองท้องถิ่นเป็นตัวขับเคลื่อนในส่วนที่ภาคประชาชนไม่สามารถเข้าถึงได้
|
